ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 10న ప్రపంచ ఆత్మహత్య నిరోధక దినోత్సవం జరుపుకుంటారు. ఈ రోజు కేవలం ఒక గుర్తింపుకే పరిమితం కాకుండా, సమాజాన్ని ఆలోచింపజేసే సందర్భం. మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు, ఒత్తిడి, నిరాశ, ఒంటరితనం.. ఇవన్నీ ఆత్మహత్యలకు ప్రధాన కారణాలు. ఆ సమస్యలను సీరియస్గా తీసుకోకపోవడం వల్లే అనేక ప్రాణాలు అకాలంలో ముగుస్తున్నాయి.
ప్రపంచస్థాయిలో ఆందోళనకర గణాంకాలు
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం ప్రతి 40 సెకన్లకో వ్యక్తి ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నారు. ఇది రోడ్డు ప్రమాదాలు, యుద్ధాలు, నేరాల కంటే ఎక్కువ ప్రాణాలను బలిగొంటున్న మౌన వ్యాధి. ముఖ్యంగా 15-29 ఏళ్ల వయసు గల యువతలో ఆత్మహత్యలు రెండో అతిపెద్ద మరణ కారణంగా నిలుస్తున్నాయి. ఈ గణాంకాలు సమాజంలో ఉన్న మానసిక ఆరోగ్య అవగాహన లోపాన్ని బయటపెడుతున్నాయి.
భారతదేశం – విస్తరిస్తున్న సమస్య
భారతదేశం కూడా ఈ సమస్య నుంచి తప్పించుకోలేదు. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది యువకులు, రైతులు, మహిళలు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడుతున్నారు. చదువులో ఒత్తిడి, ఉద్యోగాల్లో అనిశ్చితి, కుటుంబ సమస్యలు, అప్పుల బారిన పడటం వంటి అంశాలు ప్రధాన కారణాలుగా మారుతున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మానసిక వైద్య సదుపాయాల లేమి ఈ సమస్యను మరింత పెంచుతోంది.
మానసిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన అవసరం
సాధారణంగా మన సమాజంలో మానసిక సమస్యలను ‘బలహీనత’గా భావిస్తారు. దీనివల్ల బాధపడుతున్న వ్యక్తులు బయటపడేందుకు వెనుకడుగు వేస్తారు. నిజానికి, డిప్రెషన్ లేదా ఆత్మహత్య ఆలోచనలు కూడా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల్లాగే చికిత్స చేయదగినవే. మానసిక ఆరోగ్యంపై ఓపెన్ చర్చలు జరగడం, కుటుంబం, స్నేహితులు అండగా నిలవడం ఎంతో ముఖ్యం.
సమాజం పాత్ర
ప్రతి ఒక్కరూ ఆత్మహత్య నిరోధక యోధులుగా మారవచ్చు. బాధలో ఉన్నవారిని వినడం, ప్రోత్సహించడం, ప్రొఫెషనల్ సహాయం పొందేలా మార్గనిర్దేశం చేయడం ముఖ్యమైన అడుగులు. సోషల్ మీడియా వేదికల ద్వారా కూడా మానసిక ఆరోగ్యంపై సరైన సమాచారం పంచడం అవసరం. “ఇది బలహీనత కాదు, సహాయం పొందడం ధైర్యం” అనే సందేశం సమాజంలో బలంగా వ్యాపించాలి.
ప్రపంచ ఆత్మహత్య నిరోధక దినోత్సవం మనకు ఒక స్మరణ. ప్రతి ప్రాణం విలువైనదే. చిన్న చిన్న జాగ్రత్తలు, కరుణతో కూడిన మాటలు, సరైన సహాయం వందలాది ప్రాణాలను కాపాడగలవు. సమస్యను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, సమాజం కలిసికట్టుగా ముందుకు వస్తేనే ఆత్మహత్యల సంఖ్యను తగ్గించగలుగుతాం.