తెలంగాణ: Telangana Local Quota వివాదం సుప్రీంకోర్టు దృష్టికి వచ్చింది. MBBS మరియు BDS అడ్మిషన్లలో లోకల్ కోటా అర్హత కోసం నాలుగేళ్లు రాష్ట్రంలో చదివి ఉండాలి అనే నిబంధనపై తీవ్ర చర్చ జరుగుతోంది.
సుప్రీంకోర్టు ఈ పాలసీపై ఆగస్ట్ 5, 2025న కీలక విచారణ చేపట్టింది.
సుప్రీంకోర్టులో Telangana Local Quota వివాదంపై విచారణ
ఆగస్ట్ 5, 2025న తెలంగాణలోని లోకల్ కోటా పాలసీపై సుప్రీంకోర్టు కీలక విచారణ ప్రారంభించింది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం హైకోర్టు తీర్పును సవాల్ చేస్తూ ఈ కేసు దాఖలు చేసింది.
హైకోర్టు, రాష్ట్రంలో నాలుగేళ్ల నిరంతర విద్యా నిబంధన సడలింపుతో 85% లోకల్ కోటా సీట్లకు అర్హత ఇవ్వాలని తీర్పు చెప్పింది.
హైకోర్టు తీర్పుపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అభ్యంతరం
హైకోర్టు తీర్పుతో శాశ్వత నివాసితులకు రాష్ట్రంలో నాలుగేళ్లు చదవాలన్న షరతు అవసరం లేదని చెప్పింది.
దీని మీద తెలంగాణ ప్రభుత్వం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ, 2017లో రూపొందించిన మరియు 2024లో సవరిస్తిన తెలంగాణ మెడికల్ అండ్ డెంటల్ కాలేజీల అడ్మిషన్ రూల్స్ ఉద్దేశాన్ని ఇది దెబ్బతీస్తుందని వాదించింది.
సీజేఐ న్యాయసూత్రాలపై ప్రశ్నలు
సుప్రీంకోర్టు చీఫ్ జస్టిస్ బి.ఆర్. గవాయి ఈ నిబంధన న్యాయబద్ధతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.
తెలంగాణలో పుట్టిన, పెరిగిన విద్యార్థులు తాత్కాలికంగా ఇతర రాష్ట్రాల్లో లేదా విదేశాల్లో (ఉదా: దుబాయ్, కోటా) చదివితే వారికి లోకల్ కోటా లభించకపోవడం న్యాయంగా సరైందా అని ప్రశ్నించారు.
సమానత్వం అంశంపై దృష్టి
నాన్-రెసిడెంట్ విద్యార్థులకు కోటా అర్హత లేనట్టే కానీ తెలంగాణ విద్యార్థుల హక్కులు కోల్పోకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
రాష్ట్రం వాదన – కఠిన నిబంధన అవసరం
తెలంగాణ తరఫున వాదిస్తున్న అబిషేక్ మనూ సింఘ్వీ, రూల్ 3(a) కింద నాలుగేళ్ల నిరంతర విద్య లేదా నివాసం, అలాగే రాష్ట్రంలో క్వాలిఫైయింగ్ ఎగ్జామ్ రాయాలని పేర్కొన్నారు.
ఈ నిబంధన జూలై 19, 2024న జారీ చేసిన G.O. Ms. No. 33 ప్రకారం అమల్లోకి వచ్చింది. ఉద్దేశ్యం నాన్-రెసిడెంట్ల దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవడమేనని ఆయన తెలిపారు.
అమలు వాయిదా ప్రతిపాదన
సీజేఐ గవాయి, ఈ సవరణ నిబంధనను 2028 విద్యాసంవత్సరం నుంచి అమలు చేయవచ్చని సూచించారు.
దీని ద్వారా, నిబంధన మధ్యలో మారడం వల్ల ప్రభావితమయ్యే విద్యార్థుల హక్కులు కాపాడతామన్నారు.
విద్యార్థులపై ప్రభావం
తెలంగాణలో పుట్టి తాత్కాలికంగా బయట చదివిన విద్యార్థులకు లోకల్ కోటా హక్కులు దెబ్బతినకూడదని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. ఈ కేసుపై తదుపరి విచారణలో స్పష్టత రానుంది.
రిజర్వేషన్ వ్యవస్థపై విస్తృత చర్చ
ఈ కేసు రిజర్వేషన్ పాలసీపై మరింత విస్తృత చర్చకు దారితీస్తోంది. ప్రస్తుతం, స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో 42% BC కోటా ప్రతిపాదనపై కూడా వివాదం కొనసాగుతోంది.
ఇది సుప్రీంకోర్టు విధించిన 50% పరిమితిని అధిగమించడమే కాకుండా, ఇతర రాష్ట్రాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.