న్యూస్ డెస్క్: భారత్-బంగ్లాదేశ్ మధ్య దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న స్నేహబంధానికి ఇప్పుడు తీస్తా నది రూపంలో ఓ గట్టి పరీక్ష ఎదురవుతోంది. 1996లో కుదిరిన గంగా జలాల ఒప్పందం 2026తో ముగియనుండగా, కీలకమైన తీస్తా నది నీటి పంపకాల విషయంలో బంగ్లాదేశ్.. చైనా వైపు చూడటం భారత్కు తీవ్రమైన భద్రతాపరమైన ఆందోళనలను కలిగిస్తోంది. ఈ పరిణామం దక్షిణాసియా భౌగోళిక రాజకీయాల్లో కొత్త సమీకరణాలకు దారితీస్తోంది.
సిక్కింలో పుట్టి, పశ్చిమ బెంగాల్ మీదుగా బంగ్లాదేశ్లోకి ప్రవహించే తీస్తా నది జలాల వాటాపై ఇరు దేశాల మధ్య ఏళ్ల తరబడి వివాదం కొనసాగుతోంది. 2011లో ఒప్పందం దాదాపు ఖరారైనప్పటికీ, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ అభ్యంతరాలతో అది ఆగిపోయింది. ఫలితంగా, బంగ్లాదేశ్లోని ఉత్తర ప్రాంతాలు తీవ్ర నీటి కొరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి, ఇది అక్కడి ప్రజల్లో అసంతృప్తికి కారణమవుతోంది.
ఈ అవకాశాన్ని చైనా తనకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటోంది. బంగ్లాదేశ్ ఎదుర్కొంటున్న నీటి సంక్షోభానికి పరిష్కారంగా “తీస్తా రివర్ మాస్టర్ ప్లాన్”ను డ్రాగన్ తెరపైకి తెచ్చింది. ఈ భారీ ప్రాజెక్టు కింద, బంగ్లాదేశ్లో డ్యామ్లు, కాలువలు నిర్మించేందుకు చైనా ముందుకొచ్చింది. బంగ్లాదేశ్కు ఇది తక్షణ ఉపశమనంగా కనిపిస్తున్నా, దీని వెనుక చైనా వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు దాగి ఉన్నాయన్నది బహిరంగ రహస్యం.
తీస్తా నది భారత్కు అత్యంత కీలకమైన సిలిగురి కారిడార్ (చికెన్స్ నెక్)కు సమీపంలో ప్రవహిస్తుంది. ఈ ప్రాంతంలో చైనా ప్రాజెక్టుల పేరుతో తిష్ట వేయడమంటే, భారత ఈశాన్య రాష్ట్రాల భద్రతకు నేరుగా ముప్పు తెచ్చిపెట్టడమేనని భారత్ ఆందోళన చెందుతోంది. శ్రీలంక, నేపాల్, మాల్దీవులలో ఇప్పటికే పాగా వేసిన చైనా, ఇప్పుడు బంగ్లాదేశ్లోనూ తన ప్రాబల్యాన్ని పెంచుకునే ప్రయత్నం చేస్తోంది.
ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా చైనా కేవలం నీటి నిర్వహణకే పరిమితం కాదని, భారత అంతర్గత జల వ్యవస్థలను, గంగా ప్రవాహాలను అంచనా వేయడానికి, పరోక్షంగా నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించవచ్చని వ్యూహాత్మక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చైనా నిర్మించే ప్రతి ప్రాజెక్టు వెనుక ఇంటెలిజెన్స్ సేకరణ, సైనిక ప్రయోజనాలు ఉంటాయని వారు అనుమానిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం భారత్తో సత్సంబంధాలనే కొనసాగిస్తున్నా, తీస్తా సమస్యకు భారత్ నుంచి సత్వరమే పరిష్కారం లభించకపోతే, నీటి కోసం అల్లాడుతున్న బంగ్లా ప్రజల ఒత్తిడికి తలొగ్గి చైనా వైపు మొగ్గక తప్పని పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు. భారత్ తక్షణమే దౌత్యపరంగా స్పందించి, బంగ్లాదేశ్కు ప్రత్యామ్నాయ పరిష్కారాలు, ఆర్థిక సహాయం అందించకపోతే, తూర్పు సరిహద్దుల్లో కొత్త భద్రతా సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.